Cuốn sách này không lấy tác phẩm văn xuôi để minh họa cho hệ giá trị tinh thần của dân tộc, không khảo sát toàn bộ các giá trị văn hóa truyền thống, mà quan tâm chủ yếu đến nhận thức và hành động của chủ thể văn hóa trong bối cảnh xã hội đô thị miền Nam giai đoạn 1954-1975 và trong tác phẩm văn xuôi. Đặt trong bối cảnh ấy, truyền thống không chỉ có nghĩa là sự tiếp nối, duy trì mà còn là cách chọn lựa của con người.

Xuất phát từ thực tiễn tác phẩm và hướng đến việc nhận thức giá trị của tác phẩm văn học; công trình này không đi ra ngoài các vấn đề có liên quan như đời sống sáng tác, quan điểm nghệ thuật, nhân vật, nội dung, tư tưởng và phong cách, ...

Với phạm vi khảo sát này, người nghiên cứu hy vọng một phần cơ bản văn xuôi đô thị miền Nam giai đoạn 1954-1975 sẽ được xem xét khách quan trong hệ thống và môi trường văn hóa của nó.