Trong giai đoạn 1945-1975, văn học chịu tác động sâu sắc của chính trị, văn học dưới những chính thể khác nhau có những đặc điểm khác nhau, tạo nên hai không gian văn học có lằn ranh tương đối rõ rệt là vùng văn học kháng chiến - cách mạng và vùng văn học đô thị. Ở mỗi vùng, nhóm tác giả trình bày đặc trưng văn học ở từng thể loại. Trong giai đoạn 1975-2000, đất nước đã thống nhất, sự phân biệt không gian văn học cũng không còn, vì vậy nhóm tác giả trình bày theo thể loại văn học để người đọc có thể thấy rõ sự thay đổi của văn học trên bình diện thể loại. Riêng thể loại kịch do chưa có đủ thời gian và tư liệu nên nhóm tác giả chưa thể giới thiệu trong giáo trình ở lần xuất bản này.